„Regionalizm w badaniach literackich: tradycja i nowe orientacje”

– podsumowanie projektu

 

Projekt „Regionalizm w badaniach literackich: tradycja i nowe orientacje”, finansowany przez Narodowe Centrum Nauki (DEC-2013/09/B/HS2/01132) i realizowany pod patronatem Komitetu Nauk o Literaturze PAN w latach 2014-2017, objął zespołowe przedsięwzięcie badawcze, w którym uczestniczyli literaturoznawcy z sześciu ośrodków akademickich w Polsce (Akademii Pomorskiej w Słupsku, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Uniwersytetu w Białymstoku, Uniwersytetu Wrocławskiego, oraz Uniwersytetu Zielonogórskiego) oraz zaproszeni przez nich badacze polscy i zagraniczni. Zespołem kierowała prof. dr hab. Małgorzata Mikołajczak z Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Zielonogórskiego, a wśród wykonawców grantu była dr hab. prof. UwB Danuta Zawadzka, przewodnicząca pracom Zespołu Badań Regionalnych w Uniwersytecie w Białymstoku (Wydział Filologiczny). Stale uczestniczyły w projekcie dr Katarzyna Sawicka-Mierzyńska i dr hab. prof. UwB Elżbieta Dąbrowicz z ZBR, zaś w poszczególnych inicjatywach noworegionalistycznych udział wzięło szersze grono białostockich badaczy.      

W ramach projektu, który nawiązał do prac zainicjowanych podczas konferencji „Nowy regionalizm w badaniach literackich – badawczy rekonesans i zarys perspektyw” (Zielona Góra 2012), podjęto nowatorskie interdyscyplinarne badania nad kluczowymi zagadnieniami literaturoznawstwa regionalistycznego, takimi jak relacje centralno-peryferyjne, tożsamości transgraniczne oraz formy obecności historii i pamięci w literaturze regionalnej. Zbadano także historię regionalizmu literackiego w Polsce, zebrano i opracowano materiały źródłowe dotyczące tego zagadnienia. Wykonawcy projektu wykorzystali nowoczesne metodologie i nowe języki opisu literatury regionalnej, sięgnęli do orientacji wyłaniających się w ramach tzw. zwrotu przestrzennego i kulturowej teorii literatury.

Wyniki badań, omówione i przedyskutowane podczas spotkań zorganizowanych we Wrocławiu (2014), Białymstoku (2015) i Olsztynie (2016), zostały opublikowane w postaci trzech monografii: Centra i peryferie w literaturze polskiej XX i XXI wieku (red. W. Browarny, E. Rybicka, D. Lisek-Gębala), Region a tożsamości transgraniczne. Literatura. Miejsca. Translokacje (red. D. Zawadzka, M. Mikołajczak, K. Sawicka-Mierzyńska, Kraków 2016) oraz Regionalizm literacki – historia i pamięć (red. Z. Chojnowski, E. Rybicka, Kraków 2017), które ukazały się kolejno jako tom trzeci, czwarty i szósty serii „Nowy regionalizm w badaniach literackich”. Osobno, jako piąty tom serii ukazała się antologia tekstów, przedstawiająca rozwój idei regionalistycznej w refleksji o literaturze: Regionalizm literacki w Polsce – zarys historyczny i wybór źródeł (red. Z. Chojnowski, M. Mikołajczak, wstęp M. Mikołajczak, Kraków 2016).

Główny rezultat przeprowadzonych badań to rekonfiguracja obszaru literaturoznawstwa regionalistycznego, obejmująca zmianę perspektyw, metod i narzędzi badawczych. Ich owocem jest również przyrost wiedzy na temat twórczości regionalnej i zjawisk regionalnych w literaturze oraz nowe spojrzenie na literaturę – w świetle literaturoznawstwa regionalistycznego. Dodatkowy efekt projektu to przygotowanie gruntu do uprawiania zintegrowanych badań inter- i transdyscyplinarnych, w tym regionalnej komparatystyki.

Projekt  zrewitalizował i zdynamizował literaturoznawczą regionalistykę, przyczynił się do wzrostu roli i znaczenia badań regionalnych w nauce o literaturze oraz we współczesnej humanistyce, otworzył nowe horyzonty badawcze – ważne nie tylko w wymiarze naukowym, ale i społecznym, gdyż pole badawcze regionalizmu okazało się obszarem skupiającym kluczowe problemy współczesności, takie jak relacja między globalnym a lokalnym, migracja, wielo- i transkulturowość, szeroko rozumiane pogranicze etc.

 



 

  Serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych regionem, prasą, reportażem i historią badaczy (pracowników naukowych i doktorantów) na konferencją dotyczącą białostockiego czasopisma "Kontrasty".
Sesja, zorganizowana we współpracy z Uniwersytetem Pedagogicznym w Krakowie, odbędzie się w maju 2017 roku na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu w Białymstoku.
Poniżej znajduje się szczegółowy opis konferencji oraz formularz zgłoszeniowy.
Zaproszenie znajduje się w załączniku.
Formularz zgłoszeniowy znajduje się w załączniku.


 

Zespół Badań Regionalnych UwB zaprasza wszystkich zainteresowanych kulturą regionu 30 listopada 2016 r. o godz. 16.30 na sympozjum pod hasłem:
Przeżyć przeszłość. O "pamięci pracującej" w literaturze i sztuce Podlasia.
Referaty, m.in. na temat prozy Michała Androsiuka, Nagrody Literackiej Prezydenta Miasta Białegostoku im. Wiesława Kazaneckiego jako narzędzia formowania regionalnego kanonu czy teatru w roli medium pamięci wygłoszą Elżbieta Dąbrowicz, Danuta Zawadzka, Monika Roman, Katarzyna Sawicka-Mierzyńska, Katarzyna Niziołek i Elżbieta Konończuk.
Prelekcjom towarzyszyć będzie dyskusja z udziałem publiczności.
Miejsce obrad:
Uniwersyteckie Centrum Kultury
Kampus Uniwersytetu w Białymstoku
ul. Ciołkowskiego 1K

Szczegółowy program znajduje się w załączniku.



Wydarzenia w Polsce związane z 400. Rocznicą śmierci Williama Szekspira   

Adaptacje Romeo i Julia   

Szekspir w reżyserii Katarzyny Deszcz    

Wywiad z Katarzyną Deszcz, reżyserką spektaklu Romeo i Julia    

Konspekt cyklu lekcji z tragedią Romeo i Julia    

Szekspir Biografistyka   

Romeo i Julia Przekład   


PUBLICZNOŚĆ TEATRALNA JUTRA

Projekt realizowany we współpracy Zespołu Badań Regionalnych na Wydziale Filologicznym UwB
i Teatru Dramatycznego im. Aleksandra Węgierki

Projekt powstał z myślą o nauczycielach języka polskiego oraz uczniach szkół gimnazjalnych oraz ponadgimnazjalnych Województwa Podlaskiego i dotyczy uczestnictwa w kulturze, w szczególności zaś w życiu teatralnym na obszarze województwa. Wedle specjalistycznych diagnoz, współbrzmiących zresztą z obserwacją potoczną, sytuacja w tym względzie pozostawia wiele do życzenia i jest stanem trwałym, z pewnością więc nie ulegnie poprawie samoczynnie, bez działań skoordynowanych i systematycznie podejmowanych przez wiele podmiotów, współtworzących kulturowy pejzaż Białegostoku i całego regionu. Twórcy projektu są przeświadczeni o konieczności bliższego współdziałania instytucji stricte edukacyjnych z kulturalnymi na rzecz poszerzenia dostępu do kultury wysokiej czy też po prostu dzieł kultury dających do myślenia i wymagających intelektualnej samodzielności, stawiających przed odbiorcą pewne wymagania - w odróżnieniu od produktów czysto komercyjnych.

Jakość oferty teatralnej, co oczywiste, wiąże się ze skalą oraz intensywnością zainteresowania publiczności. Młodzież szkolna, zwłaszcza w ośrodkach o niższym poziomie aktywności kulturalnej, traktowana jest często jako audytorium awaryjne, „lekturowe”, zapełniające salę teatralną, gdy nie dopiszą widzowie dobrowolni. Młoda widownia teatralna w ten sposób pozyskiwana czasami w ogóle nie jest spektaklem zainteresowana, już z tego choćby powodu, że go nie wybrała sama. Nierzadko też zdarza się, że nawet przy najlepszych chęciach teatru i nauczycieli młodzież szkolna zwyczajnie przedstawienia nie rozumie. Przed dzisiejszą szkołą stawiane są bowiem inne zadania aniżeli rozbudzanie wśród uczniów potrzeb kulturalnych i tą drogą sprzyjanie ich samorealizacji. Nic też dziwnego, że tego rodzaju kontakty z teatrem nie kształtują upodobań i nawyków, które stałyby się na dobre elementem stylu życia, oparciem w świecie wartości tak potrzebnym wobec dzisiejszych gwałtownych i na ogół nieprzewidywalnych przemian rynku pracy.

Celem prezentowanej tu inicjatywy jest przygotowanie uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych do świadomego, satysfakcjonującego odbioru spektakli teatralnych, a przez to kształtowanie potrzeb i nawyków w zakresie uczestnictwa w kulturze, rozwijanie wrażliwości estetycznej i umiejętności formułowania ocen, pobudzania ciekawości i kreatywności, postaw zatem decydujących o jakości życia w ogóle, nieredukowalnej do pracy zawodowej. Ta bowiem jest często z konieczności w nikłym stopniu satysfakcjonująca, jeśli nie wręcz frustrująca, daleka od  predyspozycji i oczekiwań. Pasja pozazawodowa mogłaby być panaceum na stres związany z wykonywaną profesją czy też z perturbacjami wymuszanymi przez zmienne warunki rynkowe. Mogłaby też i powinna rozwijać poczucie głębokiej więzi z regionem i miastem, przeciwdziałając exodusowi młodych do metropolii.

Celem pośrednim projektu jest wypracowanie modelu współpracy międzyinstytucjonalnej, gwarantującej większą skuteczność działań i ich widoczność w przestrzeni publicznej miasta i regionu oraz tworzenie poczucia współodpowiedzialności za stan kultury w mieście i regionie.

Projekt pod nazwą PUBLICZNOŚĆ TEATRALNA JUTRA w tegorocznej, pilotażowej fazie przewiduje działania skoordynowane z tegorocznym repertuarem Teatru Dramatycznego im. Aleksandra Węgierki. Jednakże w planach inicjatorów projektu leżą również działania długofalowe, corocznie ponawiane, systematycznie poddawane krytycznemu przeglądowi i korektom. Stąd też otwarty jest krąg partnerów (w optymalnym wariancie projekt mógłby objąć wszystkie instytucje zainteresowane życiem teatralnym regionu). W roku przyszłym pomyśleć też można o poszerzeniu kręgu adresatów (studenci, seniorzy…).

Działania realizowane w ramach projektu:    

Studenci filologii polskiej UwB uczestniczący w zajęciach specjalności Literatura na Pograniczach oraz Promocja Miasta i Regionu

*sporządzają wśród uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych regionu ankietę na temat ich doświadczeń teatralnych

*tworzą pakiet materiałów, udostępnianych na stronie Zespołu Badań Regionalnych UwB (http://filologia.uwb.edu.pl/zbr.htm), adresowanych do młodej publiczności, przygotowujący do odbioru spektaklu (m.in. informacje o autorze i tekście, wywiady z twórcami spektaklu, propozycja konspektu lekcji itd.)

Zespół Badań Regionalnych

*aranżuje dyskusje po spektaklu z udziałem jego twórców, historyków literatury, teatrologów  i młodej publiczności

*przeprowadza warsztaty pisania recenzji teatralnej dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych

*organizuje konkursy aktywizujące odbiór spektaklu wśród młodej publiczności (m.in. konkurs na recenzję).

Warunkiem powodzenia wszystkich tych działań jest współpraca z nauczycielami-polonistami, ale też specjalistami w innych dziedzinach, pełniącymi rolę animatorów kultury w swoich szkołach i środowiskach. Liczymy na ich pomoc w informowaniu uczniów o naszym przedsięwzięciu, w zachęcaniu do odwiedzania stron Teatru i Zespołu Badań Regionalnch przed wizytą w teatrze, do uczestnictwa w konkursach i zgłaszania pomysłów do kolejnych edycji projektu. Prosimy o komentowanie konspektów (scenariuszy) lekcji przygotowanych przez studentów i udostępnianych na stronie Zespołu Badań Regionalnych, o korzystanie z nich podczas lekcji (języka polskiego, godzinach wychowawczych). Spodziewamy się, że łącząc nasze starania – twórców spektakli, środowiska akademickiego i szkolnego – przyczynimy się do tworzenia szerszej niż obecnie PUBLICZNOŚCI TEATRALNEJ; kręgu miłośników teatru rozumiejących, w czym uczestniczy bądź czego jest świadkiem w czasie spektaklu, stawiających pytania i wyrażających bez obaw swoje opinie.


 

Zrozumieć Białystok – pamięć i niepamiętanie. Warsztaty z publicznej dyskusji

 

W czwartek 3 marca, o godz. 18.00 zapraszamy na kolejne warsztaty z publicznej dyskusji z cyklu „Oto czym jesteśmy/jesteście – zrozumieć Białystok” – poświęcone problematyce pamięci i niepamiętania (pl. Uniwersytecki 1, I piętro, aula).

Spotkanie poprowadzą inicjatorki cyklu: Danuta Zawadzka, Katarzyna Niziołek i Katarzyna Sawicka-Mierzyńska, a udział wezmą w nim między innymi: Edmund Dmitrów, Krzysztof Gedroyć, Elżbieta Konończuk, Andrzej Lechowski, Walentyna Łojewska, Anna Moroz, Michał Stankiewicz, Monika Szewczyk, Sebastian Wicher, Wiesław Wróbel.

 

Jeśli chcemy coś zrozumieć z dziejów i teraźniejszości Białegostoku musimy zdawać sobie sprawę z mechanizmów funkcjonowania zbiorowej pamięci. Według badaczy tego fenomenu, takich jak Aleida Assmann, naturalne jest zapominanie (np. rozproszenie śladów, pozostawienie ich na boku), a nie pamiętanie. W dodatku zapominanie – podobnie jak „niepamiętanie” (tracenie z oczu) – nie zawsze musi prowadzić do utraty przeszłości. Dzieje się tak tylko wówczas, gdy ma ono charakter „aktywny”, kiedy polega na niszczeniu (cenzura, palenie książek itp.). Powstaje więc pytanie, czy na przykład słaba znajomość pewnych wątków z historii Białegostoku wśród mieszkańców miasta, między innymi historii białostockich Żydów, charakteryzująca – w świetle badań socjologicznych – naszą pamięć zbiorową, jest przykładem niepamiętania czy owego agresywnego zapominania. W przypadku miasta, którego dzieje składają się z uporczywych zerwań i nieciągłości, podstawowym błędem byłoby zbagatelizowanie skali i doniosłej, paliatywnej funkcji białostockiego niepamiętania. Mylne jest też założenie, że normę stanowi automatyczna zgoda między indywidualną pamięcią świadków historii i potomków ofiar, na przykład Holokaustu, a pamięcią zbiorową białostoczan, Podlasian, Polaków. Droga do uzgodnienia obu typów pamięci bywa zazwyczaj długa i wyboista. Pojawiają się też inne pytania:
- Na jakim etapie pracy pamięci jesteśmy w Białymstoku (pamięć archiwizująca/magazynująca/bierna, pamięć funkcjonalna/selektywna/aktywna)?
- Jak wielokrotne zerwania ciągłości kulturowej wpływają na proces przekazywania pamięci?
- Jak funkcjonuje pamięć w przestrzeni publicznej miasta, jaką historię opowiadają jej widzialne znaki (pomniki, architektura), co komunikuje ich brak lub zaniedbanie?
- Jaka jest relacja między pamięcią a literaturą/sztuką, jaką rolę pełnią teksty, dzieła sztuki, teatr w przepracowywaniu pamięci pogranicza?
- Jeśli na pograniczu miasto bywa „polem walki” o pamięć, co może nastąpić po konflikcie pamięci?
- Jaka jest białostocka „polityka pamięci”?
- Czy w Białymstoku dochodzi do agresywnego zapominania, jakie są przyczyny tabuizowania pamięci?
- Czy etyczny obowiązek pamiętania (jako warunek przetrwania każdej kultury) pozwala godzić się na/ze stratę/ą?
- Jak funkcjonuje pamięć w czasach centralizacji kultury, a jak w czasach decentralizacji, czy pamięć narodowa i pamięć(ci) regionalna/e pozwala/ją się uzgodnić?

W ramach przygotowania do dyskusji proponujemy (nieobligatoryjnie) zapoznanie się z następującymi tekstami:
•    Aleida Assmann, Kanon i archiwum oraz Brzemię przeszłości. O statusie „świadka historii”, w: tejże, Między historią a pamięcią. Antologia, Warszawa 2013.
•    Ewa Domańska, Historia ratownicza, „Teksty Drugie” 2014, nr 5.
•    Elżbieta Rybicka, Pamięć i miasto. Palimpsest vs pole walki, „Teksty Drugie” 2011, nr 5: http://rcin.org.pl/dlibra/doccontent?id=48426.
•    Magdalena Saryusz-Wolska, Kulturowe konteksty pamięci i zapominania, w: tejże, Studia o pamięci i miastach, Warszawa 2011.

Teksty dostępne są w Lektorium Wydziału Historyczno-Socjologicznego (pl. Uniwersytecki 1). Ponadto osoby zainteresowane mogą je otrzymać po przesłaniu prośby na adres Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript..">fundacja@uwb.edu.pl.

Biorąc za punkt wyjścia powyższe obserwacje, pytania i zaproponowane lektury, zapraszamy do dyskusji na temat pamięci i niepamiętania, jako procesów kształtujących nie tylko wyobrażenia białostoczan o przeszłości, ale także współczesną kondycję i przyszłość miasta. Podczas spotkania chciałybyśmy te zagadnienia poddać refleksji i krytyce, zderzyć z innymi poglądami, pogłębić, rozwinąć, skonfrontować z codzienną praktyką mieszkańców Białegostoku. Zachęcamy również do zapoznania się z innymi wątkami poruszonymi podczas poprzedniej debaty – z pewnością także wiele spośród nich wartych jest kontynuacji. Dla przypomnienia, zapis tekstowy styczniowego spotkania dostępny jest pod adresem: http://fundacja.uwb.edu.pl/352-zapis-dyskusji-oto-kim-jestesmy-jestescie.

 

Fundacja Uniwersytetu w Białymstoku

Zespół Badań Regionalnych

Zespół Badań Regionalnych ma zaszczyt zaprosić na spotkanie dotyczące książki prof. Jadwigi Sadowskiej Mieszkańcy Kaczkowa Starego i Nowego w parafii Brok (od połowy XVIII do połowy XX wieku), Warszawa 2015. Spotkanie poprowadzi prof. Elżbieta Dąbrowicz. 28 stycznia 2016 (czwartek), godz. 18.00, s. 74.

Wydana w 2015 roku książka Marcina Kąckiego Białystok. Biała siła, czarna pamięć wzbudziła duże zainteresowanie czytelników z całej Polski, nie tylko mieszkańców Podlasia - u nich jednak przede wszystkim wywołała emocje, zarówno negatywne, jak i pozytywne. Białostoczanie mieli już okazję porozmawiać z autorem reportażu podczas spotkania promocyjnego w ramach Festiwalu Literackiego „Zebrane”, nie wszyscy jednak mogli w nim uczestniczyć, a wielu spośród obecnych nie zdążyło zapoznać się z książką.

Zapraszamy Państwa do udziału w rozmowie pod hasłem Oto czym jesteśmy/jesteście - zrozumieć Białystok. Warsztaty z publicznej dyskusji (na marginesie książki Marcina Kąckiego Białystok. Biała siła, czarna pamięć). Naszymi gośćmi będą ludzie związani z Białymstokiem i działający na rzecz miasta, reprezentanci różnych środowisk – naukowcy, animatorzy kultury, muzealnicy, dziennikarze. Chcemy nie tylko dać białostoczanom możliwość ustosunkowania się wobec samej książki i medialnej reakcji na nią, ale też zainicjować dyskusję na temat złożonej przeszłości i tożsamości miasta. Nasze stanowisko zawarłyśmy w załączonym do zaproszenia tekście, na który złożyło się osiem tez. Nie zakładamy ani własnej nieomylności, ani wyczerpania tematu – zależy nam na wymianie poglądów, nawet jeśli będzie to oznaczało polemikę. Zależy nam na Państwa obecności i głosie.

dr hab. Danuta Zawadzka

dr Katarzyna Niziołek

dr Katarzyna Sawicka-Mierzyńska

Spotkanie odbędzie się 21 stycznia o godz. 18, Plac Uniwersytecki 1, aula (1 piętro).

Organizatorzy:

Zespół Badań Regionalnych

Fundacja Uniwersytetu w Białymstoku

Patronat:

Instytut Filologii Polskiej

tezy   zaproszenie

 

 

Serdecznie zapraszamy na konferencję Kresy, pogranicza a literatura dla dzieci i młodzieży, która odbędzie się w dniach 19-20 listopada 2015. Szczegóły w załączniku.

zaproszenie   formularz

Serdecznie zapraszamy na konferencję "Region a tożsamości transgraniczne", która odbędzie się na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu w Białymstoku oraz w Sejnach i Krasnogrudzie w dniach 27-30 maja 2015 r. Sesja ma charakter cykliczny, jej białostocka część jest czwartym - po zielonogórskim, słupskim i wrocławskim - spotkaniem, związanym z projektem "Nowy regionalizm w badaniach literackich". Organizatorzy:
Zespół Badań Regionalnych, Zakład Literatury Oświecenia i Romantyzmu, Instytut Filologii Polskiej, Wydział Filologiczny, Uniwersytet w Białymstoku
Komitet Nauk o Literaturze Polskiej Akademii Nauk
Fundacja Pogranicze w Sejnach
Międzynarodowe Centrum Dialogu Krasnogruda
Konferencja „Region a tożsamości transgraniczne” w mediach:

Radio Białystok (z dr Katarzyną Sawicką-Mierzyńską i prof. Danutą Zawadzką rozmawia Andrzej Bajguz):

http://www.radio.bialystok.pl/kultura/podroze/id/123489

TVP Białystok:

http://bialystok.tvp.pl/20225104/konferencja-na-temat-tozsamosci-transgranicznych

http://bialystok.tvp.pl/20227237/27052015-godz2200

„Gazeta Wyborcza”:

http://m.bialystok.gazeta.pl/bialystok/1,106505,18004075,O_regionie_i_tozsamosci_transgranicznej_w_Krasnogrudzie.html

Sesja „Region a tożsamości transgraniczne” w ramach Akademii Ośrodka „Pogranicze – sztuk, kultur, narodów” w Sejnach:

http://pogranicze.sejny.pl/konferencja_region_a_tozsamosci_transgraniczne,10-1,14614.html

PLAKAT        PROGRAM    ABSTRAKTY   galeria

Książka „Sokrat Janowicz - pisarz transgraniczny. Studia, wspomnienia, materiały", red. Grażyna Charytoniuk-Michiej, Katarzyna Sawicka-Mierzyńska, Danuta Zawadzka, Białystok 2014. Publikacja została wydana dzięki dotacji Prezydenta Miasta Białegostoku i Wydziału Filologicznego UwB.

20 marca 2015 na Wydziale Filologicznym UwB odbyło się spotkanie promujące książkę „Sokrat Janowicz - pisarz transgraniczny. Studia, wspomnienia, materiały", zorganizowane przez Zespół Badań Regionalnych, Towarzystwo Literackie im. A. Mickiewicza Oddział Białostocki i Katedrę Kultury Białoruskiej. Rozmowę z redaktorkami książki (Grażyną Charytoniuk-Michiej, Katarzyną Sawicką-Mierzyńską i Danutą Zawadzką) przeprowadził Marcin Rębacz z Radia „Racja”.

23 kwietnia2015w Czytelni Czasopism Książnicy Podlaskiej miał miejsce panel dyskusyjny pod hasłem "Sokrat Janowicz – pisarz transgraniczny. Pytania (nie)oczywiste", zorganizowany przez studenckie Koło Naukowe Regionalni, działające przy Instytucie Filologii Polskiej (we współpracy z Książnicą Podlaską). Rozmowa dotyczyła obecności Sokrata Janowicza, a za jego sprawą też kultury i literatury białoruskiej, w regionie i poza nim. Przyczynkiem do dyskusji stała się książka „Sokrat Janowicz – pisarz transgraniczny. Studia, wspomnienia, materiały”. W panelu wzięły udział redaktorki oraz autorzy zebranych w tomie artykułów.

„Strefa książki” w TVP Białystok poświęcona publikacji „Sokrat Janowicz - pisarz transgraniczny. Studia, wspomnienia, materiały":

http://bialystok.tvp.pl/20176180/23052015

 Recenzja książki autorstwa Jana Maksymiuka:

http://www.svaboda.org/content/article/26897079.html

Sprawozdanie z pierwszego spotkania Zespołu Badań Regionalnych, które odbyło się 12 grudnia 2014 r. o godz. 15.00.

 I Spotkanie prowadziła prof. Danuta Zawadzka, która na wstępie zrelacjonowała dotychczasowe przedsięwzięcia badawcze i dydaktyczne związane z regionem, zrealizowane w Instytucie Filologii Polskiej, m.in. cykl wykładów poświęconych regionowi, powstanie specjalności „Promocja miasta i regionu” na studiach I stopnia (kierunek filologia polska), sympozjum „Sokrat Janowicz – pisarz transgraniczny”, książka poświęcona Sokratowi Janowiczowi (publikacja pojawi się w styczniu 2015 r.)

 II Uczestnicy zebrania przedstawili potencjalny projekt dalszych działań:

1. Organizacja interdyscyplinarnej konferencji i publikacja monografii poświęconej „Kontrastom” we współpracy z Uniwersytetem Pedagogicznym w Krakowie.

2. Organizacja interdyscyplinarnej konferencji pod hasłem „Tradycje podlaskiego regionalizmu”, którą poprzedziłby cykl otwartych spotkań roboczych, podczas których członkowie ZBR i zaproszeni goście prezentowaliby stan badań i przedsięwzięcia (konferencje, dydaktyka, publikacje) zrealizowane dotychczas przez poszczególne jednostki UwB, zarówno na Wydziale Filologicznym (Instytut Filologii  Wschodniosłowiańskiej, Instytut Filologii Polskiej – tu zwłaszcza działalność prof. Elżbiety Feliksiak i Zakładu Teorii i Antropologii Literatury), jak też na Wydziale Historyczno-Socjologicznym (badania pogranicza, prowadzone m.in. przez prof. Andrzeja Sadowskiego) czy Wydziale Pedagogiki (badania nad edukacją międzykulturową, prowadzone m.in. przez prof. Jerzego Nikitorowicza).

Ostatecznym efektem spotkań i sesji byłaby publikacja książki „Tradycje podlaskiego regionalizmu”.

Padła propozycja, by obie te inicjatywy ująć we wnioskach grantowych.

 III Prof. Danuta Zawadzka przedstawiła informacje na temat planowanej na maj 2015 r. konferencji dotyczącej tożsamości transgranicznej, organizowanej w ramach grantu „Nowy regionalizm” i zaprosiła do uczestnictwa członków ZBR.

 IV Dr Anna Nosek poinformowała o konferencji na temat literatury dziecięcej pogranicza.

 V Członkowie ZBR przez aklamację wybrali prof. Danutę Zawadzką na przewodniczącą ZBR i ustalili, że kadencja przewodniczącego wynosić będzie 2 lata. Sekretarzem została mianowana dr Anna Nosek.

 VI. Członkowie ZBR ustalili , że spotkania zespołu będą miały otwarty charakter i powinny się odbywać nie rzadziej niż raz na dwa miesiące.

 W spotkaniu udział wzięli, deklarując członkostwo w ZBR:

Prof. Elżbieta Dąbrowicz

Dr Mariusz Leś

Dr Anna Nosek

Mgr Ewa Perepelica

Dr Anna Sakowicz

Dr Katarzyna Sawicka-Mierzyńska

Prof. Danuta Zawadzka

Sprawozdanie sporządziła: Katarzyna Sawicka-Mierzyńska.

 

 

Szanowni Państwo,

Rada Wydziału Filologicznego 30 czerwca 2014 zaakceptowała wniosek złożony przez dr hab. Danutę Zawadzką (kierownika specjalności Promocja Miasta i Regionu) i dr hab. Elżbietę Dąbrowicz, prof. UwB (kierownika Zakładu Literatury Oświecenia i Romantyzmu), dotyczący powołania Zespołu Badań Regionalnych, przedsięwzięcia integrującego naukowe, dydaktyczne oraz popularyzatorskie działania na rzecz szeroko rozumianej kultury regionu podlaskiego i miasta Białegostoku. Inicjatywa ta, podyktowana przez nasze pasje poznawcze, wynikła z głębokiego poczucia odpowiedzialności za kondycję kulturową tej części Polski, skupiska zbiorowości i miejsc tyleż ciekawych, co wielorako trudnych z uwagi na zaszłości historyczne i problemy trapiące nas dzisiaj.

Pierwszy wydziałowy projekt o takim profilu sięga roku akademickiego 2007/2008, kiedy został przeprowadzony cykl fakultatywnych wykładów dla studentów polonistyki pod tytułem „W środku Europy – piśmiennictwo regionu (literatura i język)”, prezentujący rozmaite problematyzacje zagadnień regionalnych, łącznie z tymi o najdłuższej tradycji badawczej na białostockiej uczelni. Cykl ten miał bowiem nie tylko zarysować nowe perspektywy przed macierzystą regionalistyką, ale też stworzyć okazję do konfrontacji różnych stanowisk metodologicznych oraz wyborów tematycznych.   

Ze wspomnianej inicjatywy wypromieniowała wkrótce specjalność „Promocja Miasta i Regionu”, funkcjonująca w programie białostockiej filologii polskiej od roku 2010. Udało się wtedy również wzbogacić program polonistyki o przedmiot obligatoryjny zatytułowany „Literatura i piśmiennictwo regionu”.

Z kolei nasze prowadzone w bliskim kontakcie z dydaktyką poszukiwania naukowe trafiły od 2012 roku na forum krajowe, współtworząc program badawczy pod nazwą „Nowy regionalizm w badaniach literackich” (dotąd odbyły się trzy konferencje „noworegionalistyczne”, dwie z nich zostały już udokumentowane publikacjami z nowej serii wydawnictwa Universitas: Nowy regionalizm w badaniach literackich, red. M. Mikołajczak, E. Rybicka, Kraków 2012; Geografia wyobrażona regionu. Literackie figury przestrzeni, red. D. Kalinowski, M. Mikołajczak, A. Kuik-Kalinowska, Kraków 2014).

Powołując Zespół Badań Regionalnych nadajemy zatem formę bliżej doprecyzowaną organizacyjnie inicjatywom, które mają już swoją historię i dorobek, przede wszystkim zaś nakreślone cele i sprawdzone postaci działania, co rzecz jasna nie ogranicza w żadnym razie poszukiwania nowych kręgów zainteresowań i nowych rozwiązań metodologiczno-praktycznych.

W bieżącym roku akademickim w fazę realizacji wejdą dwa nasze ściśle ze sobą powiązane projekty. Pierwszym będzie książka o Sokracie Janowiczu, poprzedzona zaplanowanym na 20 listopada 2014 roku sympozjum z udziałem jej współautorów, drugim zaś czwarta już konferencja z cyklu noworegionalistycznego, pt. „Tożsamość transgraniczna” (wiosna 2015). Oba te przedsięwzięcia pozwolą Państwu zobaczyć grupę inicjatywną Zespołu w działaniu. Będzie to najuczciwsza rekomendacja naszych intencji oraz możliwości.

Ufamy, że naszkicowane tu poczynania zespołowe spotkają się nie tylko z Państwa zainteresowaniem, ale też aprobatą, skutkującą bądź to trwalszym akcesem do naszego grona bądź to luźniejszymi formami współdziałania. Będziemy też wdzięczni za wszelkie uwagi o naszych inicjatywach.

                  Zapraszamy do współpracy

 

                                               dr hab. Elżbieta Dąbrowicz, prof. UwB

                                               dr Katarzyna Sawicka-Mierzyńskaka

                                               dr hab. Danuta Zawadzkaka

PS 

Spotkanie inauguracyjne Zespołu planujemy 27 XI 2014 r. O szczegółach poinformujemy w osobnym mailu.

Osoby zgłaszające swój akces do Zespołu prosimy o przesłanie bibliografii prac własnego autorstwa dotyczących regionu.

 

Kontakt: zbruwb@gmail.com, danzaw123@gmail.com