Miesiąc: Grudzień 2020

Kontynuacja krytycznych edycji wybitnych, zapomnianych dzieł XIX-wiecznej polskiej literatury romantycznej w Naukowej Serii Wydawniczej „Czarny Romantyzm” w XII tomach

KIEROWNICY: dr hab. Halina Krukowska, prof. UwB; dr hab. Piotr Stasiewicz, prof. UwB
ŹRÓDŁO FINANSOWANIA: Narodowy Program Rozwoju Humanistyki (moduł „Dziedzictwo narodowe”)
OKRES REALIZACJI: 2018–2022
NUMER PROJEKTU: 81 11H 17 0222 85 (nr umowy 0222/NPRH6/H11/85/2018)
BUDŻET: 644 600 zł

OPIS
Głównym celem projektu jest wznowienie naukowej, krytycznej edycji zapomnianych dzieł literackich należących do nurtu „czarnego romantyzmu”, który rozwijał się w polskiej literaturze powstającej na pograniczu, na kresach wschodnich. „Czarny romantyzm” to jeden z najważniejszych nurtów w literaturze romantyzmu polskiego, angielskiego i niemieckiego, charakteryzujący się pesymistyczną, ciemną, mroczną wizją świata: egzystencji człowieka, natury i kultury, bytu i historii. Jak przypomina Halina Krukowska, nurt ten stanowi swoisty wyróżnik polskiego romantyzmu, łączy się bowiem z pierwiastkiem regionalnym, orientalnym, wydając wspaniałe dzieła klasyków tzw. „ukraińskiej szkoły w poezji polskiej”. Zgodnie z założeniami projektu, przedmiotem opracowań w kolejnych tomach będą zarówno dzieła polskie, jak i te z pogranicza polsko-ukraińsko-białorusko-litewskiego, a wśród nich także teksty pozostające do tej pory w rękopisach. To m.in. utwory Anny Mostowskiej, Karoliny Proniewskiej, Erazma Słowackiego, Jana Barszczewskiego, Michała Chodźki, Erazma Izopolskiego, Zenona Fisza, a także antologia wszystkich polskich przekładów XVIII- i XIX-wiecznych Pieśni Osjana Jamesa Macphersona.

PUBLIKACJE (PRACE EDYTORSKIE)

  • Zenon Fisz, Opowiadania i krajobrazy. Szkice z wędrówek po Ukrainie , wstęp i red. M. Nalepa, J. Ławski, Białystok 2019.
  • Jan Barszczewski, Szlachcic Zawalnia, czyli Białoruś w fantastycznych obrazach, wstęp J. Ławski, J. Godlewska, B. Kuryłowicz, red. B. Kuryłowicz, J. Ławski, Białystok 2019.
  • Erazm Słowacki, Pisma zebrane, wstęp Ł. Zabielski, W. Korotki, J. Ławski, red. J. Ławski, Ł. Zabielski, Białystok 2020.
  • Paulin Święcicki, Pisma prozą , wstęp K. Korotkich, R. Radyszewski, J. Ławski, red. K. Korotkich, K. Rutkowski, Białystok 2020.

WYBRANE ARTYKUŁY NAUKOWE

  • Jarosław Ławski, Hiatus. Krasiński noetyczny, w: Krasiński. Żywioły kultury, żywioły natury. Studia, red. M. Burzka-Janik, J. Ławski, Białystok–Opole 2019, s. 41–57.
  • Jarosław Ławski, Ironia i nihilizm. Figura bibliotekarza w „Posłuchaniu u Lucypera” Józefa Sękowskiego, „Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo” 2019, nr 8(11), cz. 2, s. 83–94, https://doi.org/10.32798/pflit.69.
  • Paweł Wojciechowski, „Dziennik wewnętrznego doświadczenia”. Melodie pielgrzyma Jana Barszczewskiego, „Wiek XIX” 2019, nr 12, s. 207–218, https://rcin.org.pl/dlibra/publication/128809/edition/130916/content.
  • [w druku] Jarosław Ławski, „Życie sieroty” Jana Barszczewskiego – czarny romantyzm spoza modelu „antagonizmu wieszczów”, „Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo” [2020].

Kontynuacja krytycznych edycji wybitnych, zapomnianych dzieł XIX-wiecznej polskiej literatury romantycznej w Naukowej Serii Wydawniczej „Czarny Romantyzm” w dziesięciu tomach

KIEROWNIK: dr hab. Halina Krukowska, prof. UwB
ŹRÓDŁO FINANSOWANIA: Narodowy Program Rozwoju Humanistyki (moduł „Dziedzictwo narodowe”)
OKRES REALIZACJI: 2013–2017
NUMER PROJEKTU: 11H 12 0399 81 (nr umowy 0003/NPRH2/H11/81/2013)
BUDŻET: 465 520 zł

OPIS
Projekt dotyczy kontynuacji krytycznych edycji dzieł literackich z okresu romantyzmu, należących do nurtu tak zwanego czarnego romantyzmu. Czarny romantyzm (ang. Black Romantic, Black Romanticism, Dark Romantic, Dark Romanticism, niem. Schwarze Romantik; wyrażenie „czarny romantyzm” funkcjonuje stale tylko w kulturze i języku angielskim, niemieckim i polskim) – to jeden z najważniejszych nurtów w literaturze romantyzmu polskiego i europejskiego, szczególnie polskiego, angielskiego i niemieckiego, charakteryzujący się pesymistyczną, ciemną, mroczną wizją świata: egzystencji człowieka, natury i kultury, bytu i historii. Nurt ten stanowi swoisty wyróżnik polskiego romantyzmu, gdzie łączy się z pierwiastkiem regionalnym, orientalnym, wydając wspaniałe dzieła klasyków tzw. ukraińskiej szkoły w poezji polskiej. Badacze realizujący projekt wydali do tej pory 40 tomów edycji krytycznych i studiów dotyczących szeroko rozumianego nurtu pesymizmu w romantyzmie polskim, w tym nowe, krytyczne edycje: Marii A. Malczewskiego, Zamku kaniowskiego S. Goszczyńskiego, Agaj-Hana Z. Krasińskiego, Straży nocnych Bonawentury [przekład z niemieckiego], Niedokonanego T. Micińskiego, a także obszerne tomy poświęcone mitowi faustycznemu w literaturze polskiej, tragedii i tragizmowi, studia o Marii Malczewskiego, o wątkach apokaliptycznych i nihilizmie w literaturze polskiej.

Więcej o projekcie: http://wschodzachod.uwb.edu.pl/czarny-romantyzm/

PUBLIKACJE

  • August Ernst Friedrich Klingemann, Faust. Tragedia w pięciu aktach, przekład i wstęp Edwarda Lubomirskiego, wydanie polsko-niemieckie, redakcja tomu, opr. tekstu, przypisy Łukasz Zabielski, wstęp Jarosław Ławski, Steffen Dietzsch, Marta Kopij-Weiss, Leszek Libera, Białystok 2013, 406 ss.
  • August Antoni Jakubowski, The Remembrances of a Polish Exile /Wspomnienia polskiego wygnańca, wyd. polsko-angielskie, przekład, wstęp, redakcja Jarosław Ławski, Piotr Oczko, Białystok 2013, 160 ss.
  • Tomasz August Olizarowski, Poematy, z rękopisów i pierwodruków opracowała i wstępem poprzedziła Małgorzata Burzka-Janik, redakcja tomu M. Burzka-Janik i Jarosław Ławski, Białystok 2014, 930 ss.
  • Roman Zmorski, Lesław. Szkic fantastyczny, wstęp i opracowanie tekstu Halina Krukowska, Aneks i redakcja tomu Jarosław Ławski, Białystok 2014, 930 ss.
  • Władysław Słowacki, Narracje, wstęp, opracowanie tekstu, przypisy i bibliografia Grzegorz Kowalski, redakcja tomu Jarosław Ławski, Białystok 2015, 297 ss.
  • Stefan Witwicki, Edmund, wstęp i opr. tekstu Mikołaj Sokołowski, opr. Aneksu i wprowadzenia Małgorzata Burzka-Janik, red. tomu Jarosław Ławski i Halina Krukowska, Białystok 2015, 321 ss.
  • Wacław Szymanowski, Michał Sędziwój. (Dramaty), wstęp Grzegorz Czerwiński i Anna Janicka, red. Jarosław Ławski i Halina Krukowska, Białystok 2015, 360 ss.
  • Edward Young, Myśli nocne. Skarga, albo Myśli nocne o życiu, śmierci i nieśmiertelności.Sąd Ostateczny. Poema/ The Complaint: or Night-Thoughts on Life, Death & Immortality. Poem on the Last Day, wydanie krytyczne, polsko-angielskie, opr. tekstu Łukasz Zabielski, Jacek Partyka, wstęp Mikołaj Sokołowski, Łukasz Zabielski, red. Halina Krukowska i Jarosław Ławski, Białystok 2016, 868 ss.
  • Józef Sękowski, Fantastyczne podróże barona Brambeusa, edycja krytyczna, wstęp Joanna Dziedzic, Jarosław Ławski, red. Małgorzata Burzka-Janik, Jarosław Ławski, Białystok 2016, 246 ss.
  • Zenon Fisz, Noc Tarasowa. (Proza), wstęp Marek Szladowski, Rościsław Radyszewski, opr. tekstu Jolanta Dragańska i Kazimierz Bogusz, red. tomu Jarosław Ławski i Iwona E. Rusek, Białystok 2016, 470 ss.

Recenzentami tomów opublikowanych jako rezultaty projektu byli profesorowie szeregu uczelni polskich i zagranicznych (nazwiska w porządku chronologicznym):

prof. dr hab. Włodzimierz Szturc (Uniwersytet Jagielloński), dr hab. Marek Podlasiak (Uniwersytet Mikołaja Kopernika), prof. dr hab. Irena Jokiel (Uniwersytet Opolski), prof. dr hab. Marek Wilczyński (Uniwersytet Gdański), prof. dr hab. Michał Masłowski (Universite de Paris IV – Sorbonne), prof. dr hab. Maria Kalinowska (UMK, Uniwersytet Warszawski), dr hab. Michał Kuziak, prof. UW, prof. dr hab. Agnieszka Czajkowska (Akademia Jana Długosza w Częstochowie), prof. dr hab. Ewa Nawrocka (UG), prof. dr hab. Wołodymyr Jerszow (Państwowy uniwersytet w Żytomierzu), prof. dr hab. Danuta Dąbrowska (Uniwersytet Szczeciński), dr hab. Ewa Hoffmann-Piotrowska (UW), dr hab. Magdalena Piotrowska, prof. UAM (Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu), dr hab. Mariusz Jochemczyk (Uniwersytet Śląski), prof. dr hab. Teresa Kostkiewiczowa (Instytut Badań Literackich PAN), prof. dr Joel J. Janicki (SCU, Taipei, Tajwan), prof. dr hab. Bolesław Oleksowicz (UG), dr hab. Natalia Maliutina (Uniwersytet w Odessie, Uniwersytet w Białymstoku), dr hab. Marek Kwapiszewski, prof. UMCS (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej), dr hab. Mariya Bracka (Narodowy Uniwersytet im T. Szewczenki w Kijowie).

Preservation of Eliza Orzeszkowa’s and Ludwik Zamenhof’s historical and cultural heritage in Grodno and Bialystok

INSTYTUCJA ODPOWIEDZIALNA (the Lead Beneficiary): Yanka Kupala State University of Grodno
PARTNER ze strony polskiej: dr hab. Anna Janicka, prof. UwB
ŹRÓDŁO FINANSOWANIA: Unia Europejska; Instytucja Zarządzająca: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej Rzeczypospolitej Polskiej
OKRES REALIZACJI: 2014 – 2020
BUDŻET: 40 420 euro

OPIS
The territory of Grodno and Bialystok are a part of multicultural and multilingual cross-border region. Many representatives of Polish culture and science such as Orzeszkowa, Mickiewicz, Zamenhof, etc. cannot be studied properly without taking into consideration Belarusian factor as they were born and lived in the territory of the present day Belarus. That is why the studies of the figures belonging to various cultures require joint effort of scientists from both Poland and Belarus. In accordance with the Programme priority, the present project aims at promoting cross-border region’s culture and history by preserving and promoting Orzeszkowa’s and Zamenhof’s historical and litterary heritage and encouraging the development of cross-border tourism, as well as increasing the diversity and quality of existing tourist services.

The present project will join Belarusian and Polish researchers in order to bridge the gaps in the existing tourist services infrastructure. The project will have two main outputs which will improve considerably touristic life of Grodno and Bialystok by enriching cultural and touristic potential of Grodno, Bialystok and nearby territory and increasing the amount of tourist services provided at this cross-border region. The first output is the brand new tourist route “Orzeszkowa’s life and work paths”. It will connect all historically and culturally important places related to the Polish writer’s life in Grodno and Grodno region territory and ten information boards will be installed at the key points of the route. The route will be accompanied by a specially designed excursion available in three language versions (Belarusian, Polish and English). The second output will be already existing in Bialystok touristic route “Szlak esperanto i wielu kultur” (The Esperanto and Multicultural route) improved in the course of the project implementation. The improvement of the route will deal with the elaboration of a specially designed excursion available in three language versions (Belarusian, Polish and English) containing the facts that are presented now and the new facts determined by the research community. For both routes promotional materials such as fliers and information brochures will be published in the three languages versions in order to promote and sustain the results of the project.

All project results are durable for both partners and suitable for continuation after project closure. The developed routes as tourist products will be available for further use by guides and travel agencies upon request. The project results will also include some tangible objects: collection of research papers following international conference; booklets promoting the routes distributed at the last stage of the project implementation and some time after its closure; the electronic version of the booklet freely available on project web-site; information boards at the route key points; project web-site maintained for at least 5 years after the project closure.

Cross-border Cooperation Programme Poland-Belarus-Ukraine 2014–2020

O PROGRAMIE / ABOUT THE PROGRAMME:

The Cross-border Cooperation Programme Poland-Belarus-Ukraine for 17 years supports development processes in the borderland of Poland, Belarus and Ukraine by co-financing diverse projects. All projects financed within the Programme are non-profit and contribute to the improvement of the quality of life of inhabitants of eastern Poland and western Ukraine and Belarus.

Each co-financed project shall demonstrate a strong cross-border effect, not only through established partnership between institutions, but above all thanks to the results of the activities and their positive impact on the border area and its inhabitants.

In the programming period 2014-2020, the Programme operates under the framework of the European Neighbourhood Instrument (ENI), and responds to national and regional needs and addresses common challenges in a field of environment, culture, public health, safety and security. In terms of the budget, the Programme Poland-Belarus-Ukraine is the largest ENI CBC programme on the EU land borders, with over 170 M EUR granted to 167 projects.

Młodzi pozytywiści warszawscy („Przegląd Tygodniowy” 1866-1876) – narodziny nowoczesnej świadomości. Nowe ujęcia tematyczne i metodologiczne. Krytyczna edycja tekstów w dwóch tomach

KIEROWNIK: dr hab. Anna Janicka, prof. UwB
ZESPÓŁ: prof. zw. dr. hab. Alina Kowalczykowa (IBL PAN), dr Łukasz Zabielski (Dział Naukowy Glogerianum Książnicy Podlaskiej im. Łukasza Górnickiego w Białymstoku), dr Michał Siedlecki (Dział Naukowy Glogerianum Książnicy Podlaskiej), mgr Patryk Suchodolski (Dział Naukowy Glogerianum Książnicy Podlaskiej), dr Paweł Wojciechowski (Wydział Filologiczny UwB). Ponadto, jako wykonawcy, w projekcie wzięli udział badacze z kilkudziesięciu ośrodków w Polsce i za granicą.
ŹRÓDŁO FINANSOWANIA: Narodowy Program Rozwoju Humanistyki
OKRES REALIZACJI: 2014–2020
NUMER PROJEKTU: Nr PJP/PJP/2020/1/00006
BUDŻET: 400 000 zł

STRESZCZENIE
Punktem wyjścia projektu badawczego było przekonanie (poparte badawczymi rozpoznaniami i kwerendami), że publicystyka środowiska młodych pozytywistów warszawskich, skupionych wokół powstałego w Warszawie w roku 1866 „Przeglądu Tygodniowego”, reprezentowana jest w badaniach nad wiekiem XIX selektywnie i niedostatecznie. W obiegu funkcjonowały przede wszystkim teksty programowe, ilustrujące i poświadczające zasadnicze dla polskiego pozytywizmu programy: pracy organicznej czy pracy u podstaw, itp. Nie kwestionując, rzecz jasna, ich zasadności, mieliśmy jednak przekonanie, że w publicystyce tego środowiska obecnych jest znacznie więcej problemów, kwestii, idei, konkretów życia codziennego. Dlatego też w podejmowanym projekcie sformułowano przede wszystkim dwa cele badawcze:

1. naukowe opracowanie i krytyczne wydanie nieobecnych w świadomości czytelniczej tekstów publicystycznych młodych pozytywistów warszawskich z kręgu „Przeglądu Tygodniowego” w latach 1866-1876 (to jest od momentu powstanie pisma do wydrukowania na jego łamach cyklu esejów Aleksandra Świętochowskiego Dumania pesymisty);

2. odtworzenie na podstawie teksów źródłowych narodzin nowego paradygmatu kulturowego, społecznego i światopoglądowego (zasadnicze dla zrozumienia rodzącej się wówczas świadomości młodego pokolenia kwestie społeczne, światopoglądowe, polityczne, literackie); tak, aby odzyskać i przywrócić całość wczesnopozytywistycznego dyskursu współczesnej naukowej świadomości, a co za tym idzie – inaczej spojrzeć na lata siedemdziesiąte XIX wieku – właśnie poprzez ujętą całościowo dynamikę przemiany.

NAJWAŻNIEJSZE PUBLIKACJE:

Efektem zespołowych badań nad środowiskiem młodych pozytywistów warszawskich jest cykl publikacji o charakterze:

monografii zbiorowych:

  1. Pozytywiści warszawscy: „Przegląd Tygodniowy” 1866-1876, Seria I: Studia, rewizje, konteksty, red. naukowa i wstęp A. Janicka, Białystok 2015 (Wydawnictwo Alter Studio);
  2. Pozytywiści warszawscy: „Przegląd Tygodniowy” 1866-1876, Seria II: Polska, Europa, świat, red. naukowa A. Janicka, Białystok 2020 (Wydawnictwo Temida 2).

oraz antologii:

  1. Przegląd Tygodniowy” 1866-1876. Teksty, analizy, komentarze, Seria I: Pozytywiści, idee, programy, T. 1: Obraz człowieka, t. 1-2, red. Anna Janicka, współpraca redakcyjna: Alina Kowalczykowa, Łukasz Zabielski, opr. tekstów i komentarze: Michał Siedlecki, Patryk Suchodolski, Paweł Wojciechowski, Łukasz Zabielski, Białystok 2019;
  2. Przegląd Tygodniowy” 1866-1876. Teksty, analizy, komentarze, Seria I: Pozytywiści, idee, programy, T. 2: Pismo, utopie, projekty, t. 1-2, red. Anna Janicka, współpraca redakcyjna: Alina Kowalczykowa, Łukasz Zabielski, opr. tekstów i komentarze: Michał Siedlecki, Patryk Suchodolski, Paweł Wojciechowski, Łukasz Zabielski, Białystok 2019;
  3. Przegląd Tygodniowy” 1866–1876. Teksty, analizy, komentarze, Seria I: Pozytywiści, idee, programy, T. 3: Literatura i życie, t. 1-2, red. Anna Janicka, współpraca redakcyjna: Alina Kowalczykowa, Łukasz Zabielski, opr. tekstów i komentarze: Michał Siedlecki, Paweł Wojciechowski, Patryk Suchodolski, Łukasz Zabielski, Białystok 2020;
  4. Przegląd Tygodniowy” 1866-1876. Teksty, analizy, komentarze, Seria II: Pozytywiści i świat, t. 1-2, red. Anna Janicka, współpraca redakcyjna: Alina Kowalczykowa, Łukasz Zabielski, opr. tekstów i komentarze: Michał Siedlecki, Patryk Suchodolski, Paweł Wojciechowski, Łukasz Zabielski, Białystok 2020.

Wstępy do tomów antologii napisali następujący badacze: prof. Grzegorz Markiewicz (Uniwersytet Łódzki), dr hab. Anna Janicka (Wydział Filologiczny UwB), prof. Tadeusz Budrewicz (Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie), dr hab. Mateusz Skucha (Uniwersytet Jagielloński), dr hab. Anna Nosek (UwB), prof. Tomasz Sobieraj (Uniwersytet Adama Mickiewicza), dr Paweł Wojciechowski (UwB), dr hab. Renata Stachura-Lupa (UP w Krakowie), prof. Tadeusz Bujnicki (Uniwersytet Warszawski), prof. Irena Szczepankowska (UwB), dr Łukasz Zabielski (Naukowy Dział Glogerianum Książnicy Podlaskiej im. Łukasza Górnickiego w Białymstoku), dr hab. Dawid Maria Osiński (UW), dr hab. Małgorzata Litwinowicz-Droździel (UW), dr Michał Siedlecki (Naukowy Dział Glogerianum Książnicy Podlaskiej), dr Anna Karczewska (Biblioteka Publiczna m. st. Warszawy, Biblioteka Główna Województwa Mazowieckiego), dr Anna Pycka (Warszawska Wyższa Szkoła Humanistyczna im. Bolesława Prusa), dr Małgorzata Burzka-Janik (Uniwersytet Opolski), dr Joanna Kubicka (UW), prof. Dariusz K. Sikorski (Uniwersytet Gdański), prof. Beata Obsulewicz-Niewińska (Katolicki Uniwersytet Lubelski), dr hab. Joanna Zajkowska (UKSW Warszawa), prof. Jarosław Ławski (UwB), prof. Ewa Owczarz (Uniwersytet Mikołaja Kopernika), dr hab. Urszula Kowalczuk (UW), dr Sylwia Karpowicz-Słowikowska (British International School Gdańsk), dr hab. Anna Sobiecka (Akademia Pomorska w Słupsku), prof. Piotr Rosiński (Uniwersytet Jana Kazimierza w Kielcach), prof. Marek Dybizbański (UO), dr hab. Agnieszka Bąbel (IBL PAN), dr Dariusz Piechota (UwB), dr hab. Paweł Tomczok (Uniwersytet Śląski), prof. Ewa Skorupa (UJ).

KONFERENCJE

W ramach projektu zorganizowano również dwie konferencje naukowe:

  • I Ogólnopolska Konferencja Naukowa Narodziny nowoczesnej świadomości. Młodzi pozytywiści warszawscy: Przegląd Tygodniowy 1866-1876. Edycja pierwsza: Obraz człowieka – rewizje, Białystok, 5-6 grudnia 2014 roku;
  • II Ogólnopolska Konferencja Naukowa Narodziny nowoczesnej świadomości. Młodzi pozytywiści warszawscy: Przegląd Tygodniowy 1866-1876. Edycja druga: obraz świata, Europy i Polski – rewizje, Białystok, 18-19 września 2015 r.

W konferencjach wzięło udział 26 badaczy (I konferencja) oraz 23 badaczy (II konferencja) z kilkunastu ośrodków naukowych w Polsce i za granicą, między innymi: Uniwersytetu w Białymstoku, Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Gdańskiego, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, Instytutu Badań Literackich w Warszawie, Uniwersytetu Opolskiego, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Akademii Pomorskiej w Słupsku oraz Uniwersytetu im. I. Miecznikowa w Odessie.

Ćwiczenia dla obcokrajowców „Spacerem po Białymstoku”

KIEROWNIK: dr Konrad Szamryk
ŹRÓDŁO FINANSOWANIA: Urząd Miasta w Białymstoku (Stypendium „Młodzi Twórcy”)
OKRES REALIZACJI: styczeń 2019
BUDŻET: 10 000 zł

OPIS
Celem projektu Celem projektu było przygotowanie i opublikowanie oryginalnej książki dla obcokrajowców „Spacerem po Białymstoku”. To pierwszy, w pełni autorski skrypt do nauczania języka polskiego poświęcony Białemustokowi, przygotowany przez dr Konrada Szamryka, językoznawcę mieszkającego i pracującego na co dzień z obcokrajowcami. Skrypt adresowany jest do cudzoziemców przebywających w Białymstoku, uczących się języka polskiego na poziomach (na poziomach od A1 do B2, wg Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego) i pomyślany jako źródło wiedzy o geografii, historii i kulturze Białegostoku. Dzięki osadzeniu poszczególnych historii w białostockich realiach cudzoziemcy uczący się języka polskiego w Białymstoku i okolicach mogą lepiej poznać lokalną rzeczywistość, a książka może pełni

funkcję podręcznika pomocniczego na lektoratach języka polskiego.

NAJWAŻNIEJSZA PUBLIKACJA:

  • Konrad K. Szamryk, Spacerem po Białymstoku, Białystok 2019, 89 ss., całość do pobrania na stronie: http://pollando.uwb.edu.pl/wp-content/Pliki/Spacerem.pdf

Międzypokoleniowy transfer macierzyństwa w twórczości Margaret Atwood

KIEROWNIK: mgr Ewelina Feldman-Kołodziejuk
ŹRÓDŁO FINANSOWANIA: Clifford and Mary Corbridge Trust, the University of Cambridge
OKRES REALIZACJI: 1 miesiąc (VII 2015)
BUDŻET: 5000 zł

OPIS
Głównym celem projektu było przeprowadzenie kwerendy bibliotecznej, aby poznać najnowszy stan badań nad twórczością Margaret Atwood i zweryfikować moją hipotezę, iż podjęty w mojej rozprawie doktorskiej temat nie został jeszcze poddany refleksji przez badaczy tej wybitnej kanadyjskiej pisarki. Ponadto dzięki uzyskanemu od Corbridge Trust stypendium możliwe było dotarcie do najnowszych publikacji poświęconych problematyce transferu międzypokoleniowego, które to zjawisko jest kluczowe dla ramy teoretycznej moich rozważań nad Margaret Atwood. Jedną z najważniejszych dla moich poszukiwań publikacji, do których dotarłam w Cambridge, była książka Pameli C. Alexander Intergenerational Cycles of Trauma and Violence. Tezy postawione przez Alexander wykorzystuję nie tylko w swojej dysertacji, ale także w interpretacjach utworów innych pisarzy (np. Tracy Letts).

Wśród zasobów Biblioteki Głównej Uniwersytetu w Cambridge udało mi się również znaleźć wiele pozycji traktujących o macierzyństwie z perspektywy krytyki feministycznej i psychoanalitycznej, które okazały się fundamentalne dla analizy wątków macierzyńskich u Atwood. Wychodząc od Jungowskiego archetypu matki, poprzez krytykę społeczną Betty Friedan czy Susan Faludi, teorie Irigaray i Kristevej, kluczowe dzieła Adrienne Rich czy Elisabeth Badinter, dzięki temu projektowi mogę pokazać, w jaki sposób proza Atwood obrazuje zależność między doświadczeniem macierzyńskim matki a życiową postawą i wyborami jej córki. Prezentując szerokie spektrum transferu międzypokoleniowego, Atwood kieruje uwagę czytelnika na uwarunkowania społeczno-historyczne, które miały i mają ogromny wpływ na doświadczenie macierzyńskie. W kręgu jej szczególnych dociekań jest zmiana pokoleniowa, jaka zaszła pomiędzy drugą a trzecią falą feminizmu oraz postfeminizm. Rezultatem badań prowadzonych w Cambridge i kontynuowanych po powrocie z Anglii jest powstająca rozprawa doktorska oraz szereg artykułów naukowych.

NAJWAŻNIEJSZE PUBLIKACJE:

  • Ewelina Feldman-Kołodziejuk, „Czekając na Sabrinę” – analiza wątków macierzyńskich w powieści Margaret Atwood „Ślepy zabójca”, “Bibliotekarz Podlaski” 2017, nr 3, s. 323–337, http://www.ksiaznicapodlaska.pl/site/bibliotekarz/36/BP_36_www_18_Kolodziejuk.pdf.
  • E. Feldman-Kołodziejuk, How Fuck Became a Winged Deity: on the birth of a new religion in Margaret Atwood’s dystopian trilogy Oryx and Crake, The Year of the Flood and Maddaddam” w: Tekstowe światy fantastyki, red. Mariusz Leś, Weronika Łaszkiewicz, Piotr Stasiewicz, Białystok 2017, s. 179–193.
  • E. Feldman-Kołodziejuk, Intergenerational Transmission of Trauma in Tracy Letts’s “August: Osage County”, w: Spaces of Expression and Repression in Post-Millenial North American Literature and Visual Culture, red. Izabella Kimak, Julia Nikiel, Frankfurt am Main 2017, s. 123–133.
  • E. Feldman-Kołodziejuk, Druga matka czy Wielka Matka? „Koralina” Neila Gaimana w świetle myśli jungowskiej, w: 50 twarzy popkultury, red. Ksenia Olkusz, Kraków 2017, s. 561–576.

Antroponimia Tatarów litewsko-polskich w przekroju historycznym

KIEROWNIK: prof. dr hab. Leonarda Dacewicz
ŹRÓDŁO FINANSOWANIA: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego/Narodowe Centrum Nauki
OKRES REALIZACJI: 2010–2012
NR PROJEKTU: N N104054638

OPIS
Tatarzy litewsko-polscy od ponad sześciu wieków całkowicie związali swoje losy z losami przybranej ojczyzny, początkowo Wielkiego Księstwa Litewskiego, następnie Rzeczpospolitej. Ich dziedzictwo kulturowe w postaci nazewnictwa osobowego jest cząstką kultury historycznego polsko-litewsko-wschodniosłowiańskiego pogranicza, którą warto badać i opisywać.

Przedmiotem uwagi niniejszego projektu jest proces kształtowania się nazwisk Tatarów litewsko-polskich, ich analiza semantyczna, strukturalna i frekwencyjna, zasób i frekwencja różnorodnych form imion, udział imion muzułmańskich i imion chrześcijańskich oraz udział polskiego i wschodniosłowiańskiego substratu językowego w antroponimii tatarskiej.

System antroponimiczny Tatarów litewsko-polskich kształtował się w kontekście dominującej kultury polskiej i wschodniosłowiańskiej. Z dziedzictwa kulturowego, które orientalni przybysze przenieśli na teren nowej ojczyzny i które częściowo zachowało się do czasów współczesnych, są imiona. Imiona tworzą system, który stanowi część tradycji prawno-obyczajowej każdego społeczeństwa, przechowują w sobie elementy kultury duchowej i materialnej, a także system wartości danego społeczeństwa. Odegrały też ważną rolę w procesie formowania się nazwisk. W WKL, a następnie państwie polsko-litewskim, w przeważającym otoczeniu słowiańskim, nazwiska Tatarów kształtowały się zgodnie z panującymi tam zwyczajami. Powielano typowe prestiżowe wzorce nazewnicze, stąd też typem dominującym były struktury nazewnicze na -owicz, tworzone głównie na bazie imion, od XVII wieku postępujący proces polonizacji przyniósł dominację odtoponimicznych nazwisk derywowanych sufiksem -ski.

W realiach odrodzonej po 1989 roku Polski Tatarzy mają szanse kontynuować swoje tradycje religijno-etniczne. Nieoczekiwanym sojusznikiem w pielęgnowaniu poczucia tożsamości narodowej jest forum internetowe.

NAJWAŻNIEJSZE PUBLIKACJE:

  • L. Dacewicz, Antroponimia Tatarów litewsko-polskich w przekroju historycznym, Białystok 2012, 258 ss.
  • Ponadto sześć artykułów z zakresu antroponimii Tatarów litewsko-polskich.

Antroponimia Żydów podlaskich w XVI-XVIII wieku

KIEROWNIK: prof. dr hab. Leonarda Dacewicz
ŹRÓDŁO FINANSOWANIA: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
OKRES REALIZACJI: 2006–2008
NR PROJEKTU: 1 H01D 006 30
(https://nauka-polska.pl/#/profile/research?id=218739&_k=f2owbg)

OPIS
Położenie Podlasia na pograniczu Korony z Litwą, lokacje nowych miast, życzliwy stosunek podlaskiej magnaterii, panujący do połowy XVII wieku pokój – wszystkie to stwarzało dogodne warunki dla osadnictwa Żydów w tym regionie. W ciągu XVI-XVIII w. na Podlasie przybywali Żydzi litewscy, uchodźcy z miast Korony, uchodźcy z Ukrainy oraz prześladowana ludność żydowska z Niemiec. Liczba ludności żydowskiej powiększała się też drogą przyrostu naturalnego. Żydzi wyróżniali się wśród słowiańskiej i litewskiej ludności Podlasia nie tylko tradycją, zwyczajami kulturowymi, ale również nazewnictwem. Sposoby identyfikacji ludności żydowskiej na przestrzeni XVI–XVIII w. przybierały różne formy. Najważniejszą rolę zawsze odgrywało imię. Przede wszystkim korzystano z zasobów imiennictwa starotestamentowego, np. Abraham, Abram, Izaak. Mojżesz, Jakub, Salomon, Cypora, Debora, Rachela, imion ukształtowanych na bazie języka hebrajskiego, aramejskiego, akadyjskiego, np. Akiwa, Chaim, Symcha, Chaja, Ruchama, Szulamit, imion jidyszowych, np. Ber, Hirsz, Lejb, Gita, Gołda, Liba oraz imion kraju osiedlenia, np. Aleksander, Michał, Roman, Helena, Melania. Pochodne formy imion noszą wyraźne ślady slawizacji, jako nieuchronne następstwo funkcjonowania w przeważającym otoczeniu słowiańskim. Żydzi w diasporze dostosowywali swoje imiona własne do wzorców panujących w kraju osiedlenia. Największą frekwencję wykazały imiona utworzone za pomocą charakterystycznego dla polsko-wschodniosłowiańskiego pogranicza ruskiej (ukraińskiej) proweniencji sufiksu –ko, np. Herszko, Icko, Lejbko, Szmerko, oraz jidiszowego sufiksu –el, np. Fiszel, Kopel, Ickel, Szmerel. Imiona stanowiły podstawę formacji patronimicznych, np. Abraham-owicz, Jankiel-owicz, Zelman-owicz, Tanchel-uk, Jerszk-ow, Gołd-yn, Ronk-es. Funkcje nazwisk pełniły głównie patronimika, wśród których dominowały typowe dla Podlasia struktury z sufiksem –owicz/-ewicz, np. Abramowicz, Joselewicz, a w rejestrach pruskich niemal wyłącznie patronimy niederywowane, równe imieniu, np. Leib Boruch. W nominacji Żydów ważną rolę spełniały nazwy wykonywanych zawodów, pełnionych funkcji i piastowanych godności. W źródłach odnotowano ponad 50 takich nazw, stanowiących drugi obok imienia element identyfikacyjny, np. Hirsz Cyrulik, Abel Kantor, Zelman Krawiec, Szloma Muzykant. Nierzadko nazwa zawodu wchodziła w skład trzyelementowych kompozycji nazewniczych, np. Abraham Hirszowicz Złotnik, Salomon Wolff krawiec. W ciągu XVIII w. ważnym składnikiem antroponimii stają się nazwiska odmiejscowe na –ski, wskazujące na miejsce pochodzenia, poprzedniego pobytu. W podstawach nazwisk używanych przez Żydów Podlasia można zidentyfikować nazwy miejscowości położonych w Polsce, w Wielkim Księstwie Litewskim, w regionie, np. Krakowski, Poznański, Grodzieński, Wileński, Białostocki, Suraski. Nazwy żeńskie, których ze względu na pozycję społeczną kobiet, odnotowano w źródłach stosunkowo niedużo, wykazują znaczną różnorodność form. Na ogół powielano wzorce używane przez kobiety chrześcijanki. Najliczniejszą grupę tworzą formacje derywowane od imienia męża za pomocą sufiksu –owa w zestawieniu z imieniem, np. Ester Josielowa, Frejda Lejbuszowa. Antroponimy pełniące funkcje nazwisk nie wykazywały cech dziedziczenia i stabilności, m. in. dlatego że patronimika miały charakter jednopokoleniowy, a poza tym Żydzi nie wykazywali zrozumienia dla idei dziedzicznego nazwiska. Proces regulacji prawnego statusu nazwisk rozpoczęły władze pruskie, a zakończyły władze rosyjskie. W nazwiskach żydowskich po 1797 r. zaczęły dokonywać się istotne zmiany.

Żydzi Podlasia, w odróżnieniu od innych zamieszkujących w tym regionie mniejszości narodowych, zachowując odrębność etniczną i wyznaniową, nie poddali się całkowitej asymilacji.

NAJWAŻNIEJSZA PUBLIKACJA:

  • L. Dacewicz, Antroponimia Żydów Podlasia w XVI-XVIII wieku, Białystok 2008, 207 ss.

Literatura polsko-tatarska po 1918 roku

KIEROWNIK: dr hab. Grzegorz Czerwiński
ŹRÓDŁO FINANSOWANIA: Narodowe Centrum Nauki (OPUS 4)
OKRES REALIZACJI: 2013–2016
NUMER PROJEKTU: 2012/07/B/HS2/00292
BUDŻET: 204 563 zł

OPIS
Celem projektu było kompleksowe usystematyzowanie i opis literatury polsko-tatarskiej, przy założeniu (w czym zawierała się podstawowa hipoteza projektu), iż literatura ta stanowi odrębne zjawisko na gruncie dwudziestowiecznej literatury polskiej, wykraczające poza nurt kresowy lub regionalny. Projekt był próbą całościowego omówienia twórczości literackiej Tatarów polskich po 1918 roku. Co istotne, choć grupa ta wywodzi się z muzułmańskich osadników turkijskich przybyłych na tereny Wielkiego Księstwa Litewskiego w XIV-XVI wieku, to współcześni twórcy tatarscy piszą obecnie wyłącznie w języku polskim, będącym dzisiaj jedynym ich językiem natywnym. Już w XVI wieku Tatarzy żyjący w Rzeczpospolitej Obojga Narodów zaczęli zatracać swój rodzimy język kipczacki z grupy języków turkijskich na korzyść języków oficjalnych WKL, którymi były język białoruski i polski.P owyższa konstatacja dotycząca polskojęzyczności autorów tatarskich odnosi się wyłącznie do Tatarów mieszkających w Drugiej Rzeczypospolitej oraz we współczesnym państwie polskim. Wywodzący się z tej samej grupy muzułmanów Wielkiego Księstwa Litewskiego Tatarzy, którzy po 1945 roku mieszkali w Związku Radzieckim, a następnie na Litwie i Białorusi, posługują się odpowiednio językiem litewskim i białoruskim lub rosyjskim.

Termin „literatura polsko-tatarska” wprowadził do piśmiennictwa naukowego tatarski poeta, a jednocześnie literaturoznawca i politolog Selim Chazbijewicz. W referacie wygłoszonym w Białymstoku a zatytułowanym Tatarzy i Wileńszczyzna XIX i XX w. w polskiej i polsko-tatarskiej literaturze, (w: Wilno – Wileńszczyzna jako krajobraz i środowisko wielu kultur, t. 4, red. E. Feliksiak, 1992) założył on poniekąd, iż piśmiennictwo Tatarów przynależy w gruncie rzeczy do literatury polskiej. Argumentem na rzecz tej tezy był fakt, iż tworzone jest ono w języku polskim, jednocześnie podejmując zagadnienia obce kulturze europejskiej, gdyż będące domeną filozofii i estetyki turkijsko-muzułmańskiej.

Autor niniejszego projektu wyszedł z założenia, że literatura polskich Tatarów jest zjawiskiem pogranicznym, bazując na ustaleniach socjologów (przede wszystkim Katarzyny Warmińskiej, autorki monografii Tatarzy polscy. Tożsamość religijna i etniczna, 1999), których zdaniem tożsamość Tatarów różni się od tożsamości pozostałych mniejszości zamieszkujących państwo polskie, gdyż konstytuują ją trzy równorzędne elementy (polskość, tatarskość, muzułmańskość), a nie konfrontacja wobec polskości (jak w wypadku Białorusinów, Ukraińców, Rosjan, Niemców czy Łemków). Celem dociekań była zatem weryfikacja hipotezy, wedle której literatura Tatarów polskich stanowi łącznik pomiędzy tradycją polską i kulturą muzułmańskiego Wschodu. Badana była jednak nie tylko tożsamość etniczna reprezentowana w tekście, lecz równie i przede wszystkim wyobraźnia artystyczna oraz odmienny od „ogólnopolskiego” kulturowy punkt widzenia.

NAJWAŻNIEJSZE PUBLIKACJE:

  • Grzegorz Czerwiński, „Jam z rodu Nomadów”. Literatura polsko-tatarska po 1918 roku, Białystok 2017.
  • Grzegorz Czerwiński, Sprawozdania z podróży muftiego Jakuba Szynkiewicza. Źródła. Omówienie. Interpretacja, Białystok 2013. https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/handle/11320/4930?mode=full
  • Podróże do serca islamu. Antologia międzywojennego reportażu polskich Tatarów, wstęp, wybór i opracowanie Grzegorz Czerwiński, Białystok 2014. https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/handle/11320/4927
  • Estetyczne aspekty literatury polskich, białoruskich i litewskich Tatarów (od XVI do XXI w.) / Aesthetic Aspects of the Literature of Polish, Belarusian and Lithuanian Tatars (from the 16th to the 21st Century) / Эстетическиеаспектылитературыпольских, белорусскихилитовскихтатар (XVI–XXI вв.), ed. by Grzegorz Czerwiński, Artur Konopacki, Białystok 2016. https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/handle/11320/4842
  • Grzegorz Czerwiński, Polish Tatars’ Travel Literature in the Interwar Period (1918–1939). Subject Area and Research Perspectives, „Славистика” (Belgrad) 2016, књига XX.
  • Grzegorz Czerwiński, Историягеографиягеопоэтика. О возможных методах анализа произведений современной художественной литературы польских, литовских и белорусских татар, „Slavia Orientalis” 2015, nr 2, s. 331–346.
  • Гжегож Червинский [Grzegorz Czerwiński], Бүгенге Польша татарлары әдәбияты проблемалары хакында, „Фәнни Татарстан” (Kazań, Rosja) 2015, tom 1, s. 54–68.

Cenzura wobec literatury polskiej w latach 1945–1989

KIEROWNIK: prof. dr hab. Kamila Budrowska
ZESPÓŁ: prof. dr hab. Kamila Budrowska (Uniwersytet w Białymstoku), dr hab. Elżbieta Dąbrowicz (UwB), dr Magdalena Budnik (UwB), dr Wiktor Gardocki (UwB), dr Katarzyna Kościewicz (UwB), dr Elżbieta Jurkowska (UwB), dr hab. Marzena Woźniak-Łabieniec (Uniwersytet Łódzki), dr Maria Kotowska-Kachel (Instytut Badań Literackich PAN), dr Kajetan Mojsak (IBL PAN), dr Barbara Tyszkiewicz (IBL PAN), mgr Anna Artysiewicz, dr Agnieszka Kloc (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie),
ŹRÓDŁO FINANSOWANIA: Narodowy Program Rozwoju Humanistyki
OKRES REALIZACJI: 2011–2017
NUMER PROJEKTU: 11H 11 005280 (https://cenzura.uwb.edu.pl/granty)
BUDŻET: 800 000 zł

OPIS
Szeroko pojętym celem projektu było – zgodnie z przyjętym tytułem – prowadzenie badań filologicznych nad cenzurą lat 1945–1989. W jego ramach wykonane zostały zatem żmudne kwerendy archiwalne, dotyczące źródeł wytworzonych przez instytucje odpowiedzialne za instytucjonalną kontrolę słowa w PRL. Przeczytane i systemowo opracowane zostały dokumenty z zespołów: GUKPPiW (Głównego Urzędu Kontroli Prasy Publikacji i Widowisk), wojewódzkich oddziałów urzędu (rozsiane po archiwach na terenie całego kraju); częściowo materiały z Wydziału Kultury PZPR – zespoły centralny i wojewódzkie. Jako dopełnienie potraktowane zostały kwerendy w archiwach autorskich (Zofia Kossak, Włodzimierz Odojewski, Kornel Makuszyński, Jerzy Zawiejski), edytorskich (Julian Krzyżanowski, Stanisław Pigoń, Wacław Borowy), wydawniczych  („Gebethner i Wolff”, „Czytelnik”, „Glob”, PIW) oraz w Instytucie Pamięci Narodowej. Członkowie zespołu przeczytali łącznie 4 861 jednostek archiwalnych, w każdej – od kilkudziesięciu do kilkuset stron dokumentów.

Za najciekawsze ustalenia merytoryczne uznać można: odnalezienie, opisanie i edycję tekstów zatrzymanych w całości przez cenzurę, opis cenzury obyczajowej, kwestię cenzurowania prozy groteskowej w latach 50. i 60., ustalenie wpływu cenzuralnych kłopotów pisarzy na ich biografię (emigracja) i decyzje autorskie i edytorskie (zmiana tematyki, „przejście” do obiegu niezależnego), ustalenie zmian w tekstach przy niektórych wydaniach utworów tak ważnych dla literatury polskiej, jak powieści Tadeusza Konwickiego, Zofii Nałkowskiej, czy dzieła Henryka Sienkiewicza. Ogromna i wielowątkowa kwerenda, prowadzona przez kilka osób przez pięć lat, przyniosła także informacje, których potencjał naukowy wydaje się znaczący, a które trzeba jeszcze w pełni rozwinąć i wykorzystać. Do takich tematów należą: cenzurowanie tematyki II wojny światowej i Zagłady, początki działania instytucjonalnej cenzury w okresie względnej swobody politycznej (lata 1944/45–1948), cenzurowanie biografistyki oraz tematyki kresowej – w tym kwestia repatriacji, obecności literatury porozbiorowej i międzywojennej w PRL-u, czy przenikanie obiegu oficjalnego i nieoficjalnego w późnych latach 70. i 80.

Wyniki badań były upowszechniane zarówno w formie publikacji i wystąpień naukowych, jak i odczytów popularnonaukowych (imprezy rocznicowe, wykłady otwarte w bibliotekach i szkołach średnich, wykłady inauguracyjne), oraz zajęć prowadzonych dla studentów studiów licencjackich, magisterskich, doktoranckich, wreszcie dla słuchaczy studiów podyplomowych. W ramach prac grantowych uruchomiona została ponadto strona internetowa (Ośrodek Badań Filologicznych nad Cenzurą PRL), działającą jako podstrona Wydziału Filologicznego Uniwersytetu w Białymstoku.

NAJWAŻNIEJSZE PUBLIKACJE:

Efektem zespołowych badań nad cenzurą w PRL jest szereg publikacji. Wiedza wynikająca z badań źródłowych została skonfrontowana z ustaleniami  historycznymi, historycznoliterackimi, edycjami poszczególnych utworów, prasą z epoki i zaowocowała wydaniem 12 książek. Wśród nich są zarówno monografie autorskie:

  • K. Budrowska, Zatrzymane przez cenzurę. Inedita z połowy wieku XX, Warszawa 2013,
  • M. Budnik, „Książka Nowego Czytelnika”. Literatura dla byłych analfabetów przeszkolonych w Polsce w latach 1948–1951, Białystok 2014,
  • K. Budrowska, Studia i szkice o cenzurze w Polsce Ludowej w latach 40. i 50. XX wieku, Białystok 2014,
  • K. Mojsak, Cenzura wobec prozy „nowoczesnej”. 1956-1965, Warszawa 2016,
  • E. Dąbrowicz, Cenzura na gruzach. Szkice o literackich świadectwach życia w PRL-u, Białystok 2017, 

jak i dwie książki o charakterze edytorskim:

  • Dzieła” Henryka Sienkiewicza w dokumentach Głównego Urzędu Kontroli Prasy Publikacji i Widowisk. 1948 – 1954., wyb., oprac. nauk., wstęp K. Budrowska, K. Kościewicz, oprac. red. M. Budnik, W. Gardocki, Białystok 2016,
  • Dramat i teatr w dokumentach GUKPPiW, red. M. Budnik. K. Budrowska, K. Kościewicz, Białystok 2017,

oraz 5 tomów pokonferencyjnych:

  • Lancetem, a nie maczugą. Cenzura wobec literatury i jej twórców w latach 1945 – 1965, red. K. Budrowska, M. Woźniak-Łabieniec, Warszawa 2012,
  • Literatura w granicach prawa (XIX–XX w.), red. K. Budrowska, E. Dąbrowicz, M. Lul, Warszawa 2013,
  • Kariera pisarza w PRL-u, red. M. Budnik, K. Budrowska, E. Dąbrowicz, K. Kościewicz, Warszawa 2014,
  • 1984. Literatura i kultura schyłkowego PRL-u, red. K. Budrowska, W. Gardocki, E. Jurkowska, Warszawa 2015.
  • Sztuka czytania między wierszami”. Cenzura w komunikacji literackiej w Polsce w latach 1965–1989, red. K. Budrowska, M. Kotowska-Kachel, Warszawa 2016,

W ramach projektu powołano do życia dwie serie wydawnicze: „Badania Filologiczne nad Cenzurą PRL” (w której między rokiem 2012 a 2016 ukazało się 7 tomów) oraz serię „Cenzura w PRL. Archiwalia” (2 tomy). Ponadto opublikowano 4 monograficzne numery czasopism („Folia Litteraria Polonica” (2013), „Wschodni Rocznik Humanistyczny” (2014) i „Sztuka Edycji” (2015). Ponadto powstało kilkadziesiąt innych artykułów ogłoszonych w prasie naukowej i pracach zbiorowych oraz liczne wystąpienia konferencyjne w kraju i za granicą. 

KONFERENCJE

W ramach projektu zorganizowano trzy konferencje naukowe z udziałem badaczy z kraju i zza granicy:

  • Konferencja Naukowa Literatura w granicach prawa (XIX –XX w.), we współpracy z Pracownią Dokumentacji Literatury Współczesnej IBL PAN oraz Zakładem Literatury Oświecenia i Romantyzmu UwB, Białystok, 2013 r.;
  • Konferencja Naukowa Kariera pisarza w PRL-u, we współpracy z Zakładem Literatury Międzywojennej i Współczesnej UwB Białystok, 2015 r.:
  • Konferencja Naukowa 1984. Literatura i kultura schyłkowego PRL-u, we współpracy z Zakładem Historii Społeczne UwB i Zakładem Literatury Współczesnej UMCS, Białystok, 2015 r.;